Tanzania imetoa mchango mkubwa katika mapambano dhidi ya ukoloni na ukandamizaji barani Afrika. Mapambano hayo yalianza tangu wakoloni wa Kijerumani walivyokuja Tanzania mwaka 1880, na kuendelea hadi kupatikana kwa uhuru mwaka 1961.
Wanyamwezi walipinga Wajerumani
Wanyamwezi walikuwa wa kwanza kupinga utawala wa Kijerumani nchini Tanzania. Mwami Mtemi Isike aliongoza mapambano dhidi ya Wajerumani walipokuwa wanajaribu kuteka ardhi yao na kuwafanya wafanye kazi kulazimishwa.
Wayao chini ya Chifu Machemba
Wayao wa Songea waliongozwa na Chifu Machemba walipigana vita vikali dhidi ya Wajerumani kuanzia mwaka 1880 hadi 1906. Machemba alikataa kukubali utawala wa wakoloni na kuendelea kupigana hadi alipokamatwa.
Wahehe na Chifu Mkwawa
Wahehe wa kupianiMbunga walipigana dhidi ya Wajerumani kwa nguvu kubwa. Kiongozi wao Chifu Mkwawa aliongoza upinzani kwa miaka mingi. Mkwawa alikuwa na ushujaa mkubwa na akawa mfano wa mashujaa wa Tanzania.
Vita vya Majimaji (1905-1907)
Vita vya Majimaji ni moja ya mapambano muhimu zaidi ya Watanzania dhidi ya ukoloni. Muungano wa makabila mbalimbali ya kusini mwa Tanganyika, ukiongozwa na Kinjekitile Ngwale, walipigana na Wajerumani. Waliamini kwamba maji ya "Majimaji" yatawafanya washindiwe na risasi. Ingawa vita hivi vikomeshwa na Wajerumani, yalionyesha roho ya ukombozi kwa Watanzania.